آزمایشگاه ابعاد

نام تجهیز گستره کالیبراسیون بر اساس استاندارد
الک ها کلیه ابعاد ISIRI 5002/ ISO 3310/ ASTM E11
ساعت اندازه گیری up to 10mm DIN 878, 879
کولیس up to 600mm DIN 862
گوه up to 16mm ISIRI 7
میکرومتر(داخل سنج- خارج سنج) up to 500mm500mm to 600mm JIS B 7502/ DIN 863

اندازه گیری طول:مترولوژی ابعادی در ساخت قطعات مهندسی از اهمیت حیاتی برخوردار است. قابلیت تعویض قطعات به خطای مجاز از پیش تعیین شده ای که سازنده ی آنها معین می کند، بستگی دارد.

واحد مبنای SI  برای اندازه گیری طول، متر، به صورت زیر تعریف می شود:

طول مسیری که نور در خلاء در مدت   1/299792458  ثانیه   می پیماید. این تعریف را مجمع جهانی اوزان و مقیاس‌ها (CGPM) در سال 1983 ارائه و سرعت نور را 299792458m/s   تعیین کرد.

تعدادی از ضرایب متر که استفاده از آنها رایج است، عبارتند از:

نانو متر     1nm = 10−9m                                           میلیمتر    1mm=10−3m

میکرومتر   1µm=10−6m                                            کیلومتر  1km=1000m

 

 

واحد های غیر متریک که به طور گسترده از آنها استفاده می شود، عبارتند از: اینچ؛ فوت، یارد، مایل. این واحد ها بر حسب واحد های SI به صورت زیر تعریف می شوند:

اینچ: 1in= 2.54mm                      یارد: 1yd= 0.9144 m

 

فوت: 1ft= 0.3048m                     مایل: 1mile= 1.60934km

در اندازه گیری های ابعادی، دما یک عامل تاثیر گذار بسیار مهم است. دمای استاندارد توصیه شده C° 20  است. دومین عامل اثر گذار بسیار مهم، تغییر شکل(Deformation) است.

– اصول صحیح اندازه گیری طول و زاویه

مهم ترین موضوعی که در اندازه گیری طول باید در نظر گرفته شود اصل انطباق آبه (Abbe Principal Alignment) است. این اصل بیان می کند که خط محور اندازه گیری باید بر خط مقیاس یا هر وضعیت مرجع اندازه گیری دیگر منطبق باشند. به عبارت دیگر وسیله ی اندازه گیری و قطعه تحت اندازه گیری باید به طور صحیح بر یکدیگر منطبق باشند. برای این انطباق لازم است ابتدای مقیاس اندازه گیری بر نقطه ی اتکای قابل اطمینان تکیه دهد. نکته ی دیگر این اصل نگاه عمود یا دید مناسب بر روی مقیاس یا ابتدا و انتهای موقعیت اندازه گیری است. وجود تکیه گاه مناسب در وسایل اندازه گیری طول و زاویه موجب انطباق وسیله یا مقیاس بر قطعه ی تحت اندازه گیری می شود و دید مناسب قرائت صحیح را امکان پذیرمی سازد. وجود خطای عدم توازی فک های وسیله ی اندازه گیری یکی از موارد عدم رعایت اصل آبه است.

هنگام اندازه گیری قطعه ی کار باید بر روی میز یا سکوی کاملا صاف و افقی قرار گیرد تا از احتمال انحراف در اثر نیروی وزن آن جلوگیری شود. طول یک قطعه کار زمانی صحیح اندازه گیری خواهد شد که دو صفحه فرضی که به طور عمود بر محور نقطه ی کار در نظر گرفته می شوند، با یکدیگر کاملا موازی باشند.

انحراف ناشی از نیروی وزن قطعه موجب می شود دو صفحه از حالت توازی درآمده و فاصله ی نقاط مختلف آنها از یکدیگر متفاوت شود. اگر قطعه کار به گونه ای باشد که در هنگام اندازه گیری بر روی میز نتواند قرار گیرد، جهت حفظ توازی صفحات فرضی مورد نظر، قطعه کار مورد نظر را باید بروی تکیه گاه های مناسبی قرار داد. فاصله این تکیه گاه ها از رابطه زیر بدست می آید:

Lطول قطعه کار و nتعداد نقاط اتکاء است. این موضوع را اصل ایری و نقاط اتکاء را نقاط ایری (Airy) می گویند.

رعایت دواصل گفته شده در بالا کمک می کند تا خطا های اندازه گیری به کمترین تعداد خود رسیده و اندازه گیری صحیح انجام شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *